Proces CSMA wykorzystywany jest do wykrywania sygnału aktualnie przenoszonego przez medium. Jeżeli wykryty zostanie sygnał przenoszony przez medium, oznaczać to będzie, że inne urządzenie przesyła dane. Wtedy urządzenie pragnące wysłać dane stwierdzi, że medium jest zajęte i poczeka ono pewien krótki przedział czasu zanim ponowi próbę wysłania danych. Jeżeli nie wykryje sygnału, urządzenie rozpocznie przesyłanie danych. Jest możliwe, że proces CSMA zawiedzie i dwa urządzenia będą transmitować dane w tym samym czasie. Jeżeli tak się stanie wystąpi wtedy kolizja danych (ang. data collision) Dane wysłane przez oba urządzenia w przypadku wystąpienia kolizji zostaną utracone i będzie konieczne ponowne ich wysłanie.

Sposób dostępu bazujący na rywalizacji nie wymaga mechanizmu śledzenia, kto uzyskuje dostęp do medium, dlatego też systemy te nie wprowadzają dodatkowego narzutu ramek. Jednakże, w przypadku dużego obciążenia medium, systemy bazujące na rywalizacji nie są skalowalne. Kiedy obciążenie medium i liczba węzłów wzrasta, prawdopodobieństwo wysłania danych bez wystąpienia kolizji maleje. Dodatkowo, mechanizmy odzyskiwania niezbędne do korygowania błędów związanych z kolizjami dodatkowo zmniejszają przepustowość.

Tak jak pokazano na rysunku, CSMA jest najczęściej zaimplementowany w połączeniu z metodą rozwiązywania konfliktów połączenia z medium. Tymi dwoma metodami są:

CSMA/Collision Detection

W CSMA/Collision Detection CSMA/CD, urządzenia monitorują bieżące występowanie sygnału w medium. Niewystępowanie sygnału oznacza, że medium jest wolne i urządzenie może wysłać dane. Jeżeli podczas nadawania urządzenie wykryje sygnał, który jest nadawany przez inne urządzenie, wszyscy nadający przestają transmitować. Później podejmą ponowną próbę wysłania ramki. Tradycyjne formy Ethernetu używają tej metody.

Powszechne wykorzystanie technologii przełączanej we współcześnie sieciach, wymusiło potrzebę stosowania metody CSMA/CD w sieciach lokalnych. Dziś, prawie wszystkie połączenia przewodowe pomiędzy urządzeniami w sieci LAN, to połączenie typu full-duplex, oznacza to, że urządzenia te mają możliwość jednoczesnego wysyłania i odbierana danych. Z uwagi na ten fakt kolizje w dzisiejszych sieciach nie występują, dlatego też procesy wykorzystywane przez CSMA/CD stają się niepotrzebne.

ednakże, trzeba wziąć pod uwagę to, iż kolizje wciąż mogą mieć miejsce w przypadku połączeń bezprzewodowych. Urządzenia bezprzewodowe, jako metodę dostępu do medium, wykorzystują mechanizm CSMA/Collision Avoidance (unikanie kolizji).

CSMA/Collision Avoidance

W CSMA/CA, urządzenie sprawdza bieżące występowanie sygnału w medium. Kiedy medium jest wolne, urządzenie chcące nadawać wysyła krótką informację, że chciałoby użyć medium. Następnie urządzenie wysyła dane. Metoda ta jest używana w sieciach bezprzewodowych 802.11